Duikboot perikelen
Dynamisch duiken of niet
Inleiding
Model (Boten) bouwers die eens iets anders willen, stappen nog wel eens over naar een onderzeeboot omdat dat dan toch weer een andere uitdaging is. Niet alleen de vorm of geschiedenis maar ook om de techniek.
Vaak wordt er een bouwdoos gekocht, schitterende modellen en je kunt na een relatief korte bouwtijd er zo mee varen.
Maar er mee duiken kan meestal alleen dynamisch, dus op snelheid, het nadeel daarvan is dat, als je snelheid vermindert ze als een kurk omhoog komen, en dat is na een tijdje niet leuk meer. Zeker niet als je andere onderzeeboten langzaam onderwater ziet gaan en dat die daar kunnen blijven.
Van dynamisch naar statisch
Maar wat dan te doen, ombouwen of aanpassen ? En hoe doe je dat dan ?
De meeste onderzeeboot-bouwers willen je wel wat uitleggen maar iedereen heeft zijn eigen bouwstijl of kennis en elk model is weer anders. Maar waarover het gaat blijft bijna altijd het zelfde.
Ik weet dat dit al meer besproken is, dus als je gaat zoeken vind je meer. Dan kan dit een begin of een overzicht zijn. Tenslotte heeft iedereen zijn eigen ervaring en van jouw boot type weet ik niets. Maar kennis vergaren kan geen kwaad. Het is soms gemakkelijker om wat te maken dan uit te leggen.
Het basis-principe van een duikboot om statisch te kunnen duiken.
Een duikboot neemt ballastwater in om onderwater te komen. Dit water wordt er weer uit gepompt of geblazen (met perslucht) om weer boven water te komen.
Hoeveel ballast?
Alles wat boven water komt bepaalt de inhoud van de ballasttank dus het drijfvermogen. Bij een kant en klare boot die dynamisch is (en je wilt hem ombouwen voor statisch duiken) kun je door middel van gewicht op het dek te leggen bepalen hoeveel kilo of liters je nodig hebt om onder water te gaan. Meestal is het realiseren van een duiktank van die grootte niet haalbaar, omdat het volume van het water te veel plaats inneemt in de romp, zodat er (te) weinig ruimte overblijft voor de zender, servo’s, electronica, pompen enz.
Oplossingen
1. Water inruilen voor lood
Een mogelijke oplossing kan zijn dat je het drijfvermogen vermindert (vaste ballast, lood,), maar een kleinere ballasttank neemt. Daardoor steekt er aan de oppervlakte wel minder van de boot boven water uit.
2. Blijf een beetje dynamisch
Kijk hoeveel drijfvermogen de toren heeft dan kan dit misschien dynamisch blijven.
Dat heeft het voordeel dat je met minder snelheid onder water kan gaan en ook weer een kleinere ballasttank nodig hebt (bijvoorbeeld met een tandwielpomp).
3. Zorg dat de ontwatering zo hoog mogelijk zit
Probeer de ballasttank zo veel mogelijk plat over de bodem te verdelen. Houd er rekening mee dat alle lucht er uit moet kunnen. Dus voor en achter een ontluchting, want als er een luchtbel in blijft zitten dan kan het gebeuren dat de boot voor-en achterover kantelt door het verschuiven van de luchtbel. Maak de ontluchting boven water hoog in de toren (Hierbij is het nodig een beetje drijfvermogen te houden, zie punt 2.)
4. Rubberzak als ballasttank.
Het voordeel is dat er geen ontluchting nodig is, maar het volume is weer te groot. Een combinatie van vaste ballasttank en een flexibele zak heeft als nadeel twee pompen, maar dan kun je wel statisch duiken.
Doorvoeringen van schroefas en roeren aan twee kanten d.m.v olie-keerringen, O-ringen of lipringen en vet afdichten. Dit in verband met de overdruk die binnen in de romp ontstaat als de zak wordt gevuld.
5. Probeer lood accu’s te vervangen.
Dat scheelt ruimte en met de huidige penlites kan je makkelijk 12 volt 4A maken of een andere combinatie en een BEC systeem voor de ontvanger. Het nadeel is minder gewicht dus meer vaste ballast (lood)
6. Geen voorste duikroeren nodig
Mijn ervaring met onderwater varen is dat je geen werkende voorduikroeren nodig hebt mits je weinig drijfvermogen hebt. De voorduikroeren zijn eigenlijk alleen voor het snelduiken. Het scheelt een servo en dus ruimte. Bij de onderwatervaart is een correctie met de achterduikroeren voldoende om vlak te blijven. Je kunt ook de voorduikroeren in een vaste stand zetten maar daarmee ben je afhankelijk van je snelheid.
De opbouw van de boot biedt onderwater weerstand. Daardoor beweegt hij sneller of langzamer op en neer. De moderne boten zijn snel en glad, en hebben daarom weinig weerstand. Dan is een electronische stabilisator een gemak als je je diepte wilt houden.
Ervaren onderzeebootbouwers (of monteurs) zullen nu vast wel opmerkingen hebben, maar de hoofdzaak is dat iemand zonder ervaring wat meer houvast heeft, de logica begrijpt en durf krijgt om veranderingen aan zijn model te doen en er dan meer plezier aan beleeft.
Andere tips
Als je met een enkele ballast pomp van bijvoorbeeld Engel gaat werken (500-700cc inhoud) krijg je te maken met een verschuivende balans. Een dergelijke zuigerpomp ligt meestal horizontaal in de boot. Als er water in komt, “groeit” de tank door de bewegende zuiger slechts 1 kant op. Daardoor verschuift het zwaartepunt van de tank, omdat dit zwaartepunt meebeweegt met de zuiger.
Dat kan voor de balans van de boot heel wat uitmaken. Het beste is in dat geval er naar te streven dat de boot aan de oppervlakte met de neus iets hoger ligt dan de achterkant, en onder water precies recht.
Als je vanaf een tekening een boot wil bouwen, dan krijg je natuurlijk te maken met heel veel andere dingen. Zo’n project is een grotere uitdaging om voor elkaar te krijgen, omdat hier meer haken en ogen aan zitten.
Maar ik wist ook niet waar ik aan begon en had geen hulp van buiten af. Wel veel ideeën van tevoren natuurlijk,ook nog nooit met polyester gewerkt.
Ook heel belangrijk is een ruimte waar je alles kunt laten staan tijdens de bouw.
Zorg dat je contacten krijgt met andere bouwers en bezoek vaardagen zodat je kennis groter wordt. Het nadeel kan worden dat je door de bomen het bos niet meer ziet. Dan moet je terug vallen op het basis gegeven en geen haast hebben, tenslotte heeft elke (type,maat) boot zijn eigen problemen.
Tot slot nog een goede algemene raad : “keep it simple” (hou het simpel). Dat werkt het best.
Modelbouw groeten,
Fred
